{"id":9648,"date":"2026-03-24T14:43:03","date_gmt":"2026-03-24T14:43:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/?page_id=9648"},"modified":"2026-04-13T11:15:05","modified_gmt":"2026-04-13T11:15:05","slug":"ty-gwydr","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/parciau\/parc-y-rhath\/ty-gwydr\/","title":{"rendered":"T\u0177 Gwydr"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column width=”1\/1″][vc_column_text]Roedd y safle lle mae’r t\u0177 gwydr yn sefyll heddiw unwaith yn gartref i 2 adeilad; T\u0177 Cactws a Th\u0177 Blodau Mihangel.<\/p>\n

Y T\u0177 Cactus<\/strong><\/h2>\n

Ym 1905 rhoddwyd casgliad o 500 o blanhigion cactws i’r parc fel rhodd gan Mrs Watson o’r Eglwys Newydd. Adeiladwyd T\u0177 Cactus fel ‘t\u0177 arddangos’ ar gyfer y casgliad ac agorodd i ymwelwyr ym mis Mai 1905.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”9553″ img_size=”full” add_caption=”yes” alignment=”center” style=”vc_box_shadow_border” css_animation=”fadeIn” css=””][\/vc_column][vc_column column_center=”true” width=”1\/2″][vc_column_text]<\/p>\n

Y T\u0177 Blodau Mihangel<\/strong><\/h2>\n

Adeiladwyd t\u0177 gwydr 30m o hyd wrth ymyl y t\u0177 cactws ym 1907. Y gaeaf hwnnw, denodd arddangosfa Blodau Mihangel yn y t\u0177 gwydr tua 12,000 o ymwelwyr. Daeth hwn yn ddigwyddiad blynyddol poblogaidd ac yn fuan daeth y t\u0177 gwydr newydd yn adnabyddus fel Y T\u0177 Blodau Mihangel.<\/p>\n

Roedd Blodau Mihangel yn dal i gael eu harddangos hyd at y 1960au, gyda phlanhigion eraill fel Briallu, Begonia a Poinsetia yn cael eu dangos pan nad oedd Blodau Mihangel yn eu tymor blodeuo. Ar y pryd, roedd gan Barc y Rhath ei blanhigfa ei hun oedd yn cynnal a chyflenwi’r planhigion ar gyfer yr arddangosfeydd hyn. Cynhaliwyd yr arddangosfa Blodau Mihangel olaf tua 1968.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column column_center=”true” width=”1\/2″][vc_column_text]<\/p>\n

Y T\u0177 Gwydr<\/strong><\/h2>\n

Ar ddechrau\u2019r 1970au, dyrannodd y Pwyllgor Parciau tua \u00a320,000 ar gyfer adeiladu t\u0177 gwydr ar safle’r tai Cactws a Blodau Mihangel. Credir i’r t\u0177 gwydr gael ei agor ym 1975, gyda th\u00e2l mynediad o 5c i’r cyhoedd.[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”9555″ img_size=”large” add_caption=”yes” alignment=”center” style=”vc_box_shadow_border_circle_2″ css_animation=”fadeIn” css=””][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/1″][vc_column_text]Dyluniwyd y t\u0177 gwydr, a elwir hefyd y ‘T\u0177 Trofannol’ fel t\u0177 gwydr tymherus, gyda thymheredd dros nos yn y gaeaf yn cael ei gynnal ar 12 gradd Celsius. Roedd wedi’i dirlunio’n llawn, gyda phwll mawr a rhaeadr. Plannwyd planhigion egsotig a ddarparwyd gan Blanhigfa\u2019r Castell i greu tirwedd ffrwythlon.<\/p>\n

Ym 1988, disodlwyd llawer o wydr gwreiddiol y t\u0177 gwydr gyda polycarbonad (plastig). Roedd hyn yn cael ei ystyried yn llawer mwy diogel na gwydr ac roedd disgwyl iddo leihau cost gwresogi’r adeilad. Cymerodd yr ail-wydro 5 wythnos i’w gwblhau a chostiodd tua \u00a353,000.<\/p>\n

Roedd y t\u0177 gwydr yn ganolbwynt ar gyfer digwyddiadau yn y parc trwy gydol y 1980au, gyda gweithgareddau i’r cyhoedd yn cynnwys cyngherddau, arddangosiadau rhosod ac adrodd straeon.<\/p>\n

Heddiw, mae’r t\u0177 gwydr yn ganolbwynt i’r Ardd Fotaneg ac mae’n parhau i gyflawni r\u00f4l addysgol. Mae’n gartref i gasgliad diddorol ac amrywiol o blanhigion a choed. Mae yna bwll mawr hefyd sy’n gartref i garp a therapiniaid yn ogystal \u00e2 ph\u00e2r o Hwyaid Chwibanog.<\/p>\n

Darllenwch fwy am hanes y T\u0177 Gwydr yma<\/a>.[\/vc_column_text][vc_single_image image=”9551″ img_size=”full” add_caption=”yes” alignment=”center” style=”vc_box_shadow_border” css_animation=”fadeIn” css=””][vc_single_image image=”9646″ img_size=”full” add_caption=”yes” alignment=”center” style=”vc_box_shadow_border” css_animation=”fadeIn” css=””][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[vc_row][vc_column width=”1\/1″][vc_column_text]Roedd y safle lle mae’r t\u0177 gwydr yn sefyll heddiw unwaith yn gartref i 2 adeilad; T\u0177 Cactws a Th\u0177 Blodau Mihangel. Y T\u0177 Cactus Ym 1905 rhoddwyd casgliad o 500 o blanhigion cactws i’r parc fel rhodd gan Mrs Watson o’r Eglwys Newydd. Adeiladwyd T\u0177 Cactus fel ‘t\u0177 arddangos’ ar gyfer y casgliad ac agorodd i ymwelwyr ym mis Mai 1905.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”9553″ img_size=”full” add_caption=”yes” alignment=”center” style=”vc_box_shadow_border” css_animation=”fadeIn” css=””][\/vc_column][vc_column column_center=”true” width=”1\/2″][vc_column_text] Y T\u0177 Blodau Mihangel Adeiladwyd t\u0177 gwydr 30m o hyd wrth ymyl y t\u0177 cactws ym 1907. Y gaeaf hwnnw, denodd arddangosfa Blodau Mihangel yn y t\u0177 gwydr tua 12,000 o ymwelwyr. Daeth hwn yn ddigwyddiad blynyddol poblogaidd ac yn fuan daeth y t\u0177 gwydr newydd yn adnabyddus fel Y T\u0177 Blodau Mihangel. Roedd Blodau Mihangel yn dal i gael eu harddangos hyd at y 1960au, gyda phlanhigion eraill fel Briallu, Begonia a Poinsetia yn cael eu dangos pan nad oedd Blodau Mihangel yn eu tymor blodeuo. Ar y pryd, roedd gan Barc y Rhath ei blanhigfa ei hun oedd yn cynnal a chyflenwi’r planhigion ar gyfer yr arddangosfeydd hyn. Cynhaliwyd yr arddangosfa Blodau Mihangel olaf tua 1968.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column column_center=”true” width=”1\/2″][vc_column_text] Y T\u0177 Gwydr Ar ddechrau\u2019r 1970au, dyrannodd […]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"parent":5847,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"RoathHeritagepage.php","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-9648","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nT\u0177 Gwydr - Outdoor Cardiff<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/parciau\/parc-y-rhath\/ty-gwydr\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"T\u0177 Gwydr - Outdoor Cardiff\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[vc_row][vc_column width=”1\/1″][vc_column_text]Roedd y safle lle mae’r t\u0177 gwydr yn sefyll heddiw unwaith yn gartref i 2 adeilad; T\u0177 Cactws a Th\u0177 Blodau Mihangel. Y T\u0177 Cactus Ym 1905 rhoddwyd casgliad o 500 o blanhigion cactws i’r parc fel rhodd gan Mrs Watson o’r Eglwys Newydd. Adeiladwyd T\u0177 Cactus fel ‘t\u0177 arddangos’ ar gyfer y casgliad ac agorodd i ymwelwyr ym mis Mai 1905.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”9553″ img_size=”full” add_caption=”yes” alignment=”center” style=”vc_box_shadow_border” css_animation=”fadeIn” css=””][\/vc_column][vc_column column_center=”true” width=”1\/2″][vc_column_text] Y T\u0177 Blodau Mihangel Adeiladwyd t\u0177 gwydr 30m o hyd wrth ymyl y t\u0177 cactws ym 1907. Y gaeaf hwnnw, denodd arddangosfa Blodau Mihangel yn y t\u0177 gwydr tua 12,000 o ymwelwyr. Daeth hwn yn ddigwyddiad blynyddol poblogaidd ac yn fuan daeth y t\u0177 gwydr newydd yn adnabyddus fel Y T\u0177 Blodau Mihangel. Roedd Blodau Mihangel yn dal i gael eu harddangos hyd at y 1960au, gyda phlanhigion eraill fel Briallu, Begonia a Poinsetia yn cael eu dangos pan nad oedd Blodau Mihangel yn eu tymor blodeuo. Ar y pryd, roedd gan Barc y Rhath ei blanhigfa ei hun oedd yn cynnal a chyflenwi’r planhigion ar gyfer yr arddangosfeydd hyn. Cynhaliwyd yr arddangosfa Blodau Mihangel olaf tua 1968.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column column_center=”true” width=”1\/2″][vc_column_text] Y T\u0177 Gwydr Ar ddechrau\u2019r 1970au, dyrannodd […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/parciau\/parc-y-rhath\/ty-gwydr\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Outdoor Cardiff\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-13T11:15:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/OutdoorLogo.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"430\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"95\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.outdoorcardiff.com\\\/cy\\\/parciau\\\/parc-y-rhath\\\/ty-gwydr\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.outdoorcardiff.com\\\/cy\\\/parciau\\\/parc-y-rhath\\\/ty-gwydr\\\/\",\"name\":\"T\u0177 Gwydr - Outdoor Cardiff\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.outdoorcardiff.com\\\/cy\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-03-24T14:43:03+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-13T11:15:05+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.outdoorcardiff.com\\\/cy\\\/parciau\\\/parc-y-rhath\\\/ty-gwydr\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.outdoorcardiff.com\\\/cy\\\/parciau\\\/parc-y-rhath\\\/ty-gwydr\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.outdoorcardiff.com\\\/cy\\\/parciau\\\/parc-y-rhath\\\/ty-gwydr\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Hafan\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.outdoorcardiff.com\\\/cy\\\/croeso-i-awyr-agored-caerdydd-2\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Parciau yng Nghaerdydd\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.outdoorcardiff.com\\\/cy\\\/parciau\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Parc y Rhath\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.outdoorcardiff.com\\\/cy\\\/parciau\\\/parc-y-rhath\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"T\u0177 Gwydr\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.outdoorcardiff.com\\\/cy\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.outdoorcardiff.com\\\/cy\\\/\",\"name\":\"Outdoor Cardiff\",\"description\":\"Explore Cardiff's trails\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.outdoorcardiff.com\\\/cy\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"T\u0177 Gwydr - Outdoor Cardiff","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/parciau\/parc-y-rhath\/ty-gwydr\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"T\u0177 Gwydr - Outdoor Cardiff","og_description":"[vc_row][vc_column width=”1\/1″][vc_column_text]Roedd y safle lle mae’r t\u0177 gwydr yn sefyll heddiw unwaith yn gartref i 2 adeilad; T\u0177 Cactws a Th\u0177 Blodau Mihangel. Y T\u0177 Cactus Ym 1905 rhoddwyd casgliad o 500 o blanhigion cactws i’r parc fel rhodd gan Mrs Watson o’r Eglwys Newydd. Adeiladwyd T\u0177 Cactus fel ‘t\u0177 arddangos’ ar gyfer y casgliad ac agorodd i ymwelwyr ym mis Mai 1905.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”9553″ img_size=”full” add_caption=”yes” alignment=”center” style=”vc_box_shadow_border” css_animation=”fadeIn” css=””][\/vc_column][vc_column column_center=”true” width=”1\/2″][vc_column_text] Y T\u0177 Blodau Mihangel Adeiladwyd t\u0177 gwydr 30m o hyd wrth ymyl y t\u0177 cactws ym 1907. Y gaeaf hwnnw, denodd arddangosfa Blodau Mihangel yn y t\u0177 gwydr tua 12,000 o ymwelwyr. Daeth hwn yn ddigwyddiad blynyddol poblogaidd ac yn fuan daeth y t\u0177 gwydr newydd yn adnabyddus fel Y T\u0177 Blodau Mihangel. Roedd Blodau Mihangel yn dal i gael eu harddangos hyd at y 1960au, gyda phlanhigion eraill fel Briallu, Begonia a Poinsetia yn cael eu dangos pan nad oedd Blodau Mihangel yn eu tymor blodeuo. Ar y pryd, roedd gan Barc y Rhath ei blanhigfa ei hun oedd yn cynnal a chyflenwi’r planhigion ar gyfer yr arddangosfeydd hyn. Cynhaliwyd yr arddangosfa Blodau Mihangel olaf tua 1968.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column column_center=”true” width=”1\/2″][vc_column_text] Y T\u0177 Gwydr Ar ddechrau\u2019r 1970au, dyrannodd […]","og_url":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/parciau\/parc-y-rhath\/ty-gwydr\/","og_site_name":"Outdoor Cardiff","article_modified_time":"2026-04-13T11:15:05+00:00","og_image":[{"width":430,"height":95,"url":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/OutdoorLogo.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/parciau\/parc-y-rhath\/ty-gwydr\/","url":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/parciau\/parc-y-rhath\/ty-gwydr\/","name":"T\u0177 Gwydr - Outdoor Cardiff","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/#website"},"datePublished":"2026-03-24T14:43:03+00:00","dateModified":"2026-04-13T11:15:05+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/parciau\/parc-y-rhath\/ty-gwydr\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/parciau\/parc-y-rhath\/ty-gwydr\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/parciau\/parc-y-rhath\/ty-gwydr\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Hafan","item":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/croeso-i-awyr-agored-caerdydd-2\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Parciau yng Nghaerdydd","item":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/parciau\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Parc y Rhath","item":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/parciau\/parc-y-rhath\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"T\u0177 Gwydr"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/#website","url":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/","name":"Outdoor Cardiff","description":"Explore Cardiff's trails","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9648","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9648"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9648\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9735,"href":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9648\/revisions\/9735"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5847"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.outdoorcardiff.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9648"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}